ประเด็น อำนาจฟ้องในคดีแพ่ง ตามป.วิ.พ มาตรา 55 และอำนาจฟ้องผู้เสียหายในคดีอาญา ตาม ป.วิ.อ มาตรา 28(2) ประกอบ 2(4)
เมื่อเราพูดถึงผู้ที่มีอำนาจฟ้องคดีต่อศาล โดยเฉพาะกรณีที่มีการถูก ทำลาย ทำให้เสียหาย สูญหาย หรือด้วยประการใดๆให้ทรัพย์สินนั้นเสื่อมค่าเสื่อมราคาลง
1. พิจารณาคดีแพ่งมาตรา 55 แห่ง ป.วิ.พ
ถ้าพิจารณาคดีแพ่งมาตรา 55 แห่ง ป.วิ.พ. “บุคคลใดซึ่งถูกโต้แย้งสิทธิและหน้าที่ตามกฎหมายแพ่ง บุคคลนั้นชอบที่จะเสนอคดีต่อศาลโดยเป็นโจทก์ฟ้องคดีได้
การโต้แย้งสิทธิตาม ป.พ.พ. อาจจะเป็นการโต้แย้งสิทธิในบ่อเกิดแห่งหนี้นิติกรรม เช่น การผิดสัญญากัน เป็นต้น หรือ บ่อเกิดแห่งหนี้ในนิติเหตุ เช่นการทำละเมิดเป็นต้น
ปัญหาที่จะกล่าว คือ กรณีละเมิด โดยเฉพาะการละเมิดต่อทรัพย์ เช่น ทำลายทรัพย์, เอาทรัพย์ไปโดยไม่มีสิทธิ ผู้ที่เป็นเจ้าของทรัพย์ถือว่าเป็นผู้ถูกโต้แย้งสิทธิในอันที่จะมีอำนาจฟ้องจำเลยผู้กระทำได้ ….แต่อย่างไรก็ดี กฎหมายให้รวมถึงผู้ครอบครอง ขณะมีการละเมิดดังกล่าวด้วยโดยถือเป็นผู้ถูกโต้แย้งสิทธิในอันที่จะมีอำนาจฟ้องเป็นคดีแพ่งได้เช่นกัน ทั้งนี้ตามป.วิ.พ. มาตรา 55
👉 เทียบฎีกาที่ 11605/2553
แม้โจทก์ไม่ใช่เจ้าของกรรมสิทธิ์รถยนต์เก๋งที่ถูกคนร้ายลักไปโดยครอบครองรถยนต์เก๋งในฐานะเป็นเพียงหลักประกันการกู้ยืมเงิน แต่โจทก์ก็มีสิทธิใช้และมีหน้าที่บำรุงรักษารถยนต์เก๋งเพื่อส่งมอบคืนให้แก่เจ้าของ เมื่อจำเลยทั้งสองกระทำละเมิดเป็นเหตุให้รถยนต์เก๋งถูกคนร้ายโจรกรรมไปในระหว่างที่โจทก์ครอบครองใช้สอยอยู่โจทก์จึงเป็นผู้มีส่วนได้เสียในรถยนต์เก๋งคันดังกล่าว ถือได้ว่ามีข้อโต้แย้งเกี่ยวกับสิทธิหน้าที่ของโจทก์เกิดขึ้นแล้ว โจทก์จึงมีอำนาจฟ้อง
2. พิจารณาคดีอาญาที่ผู้เสียฟ้องคดี จะพิจารณามาตรา ป.วิ.อ
ถ้าพิจารณาคดีอาญาที่ผู้เสียฟ้องคดี จะพิจารณามาตรา ป.วิ.อ 2(4)ในฐานะผู้เสียหายโดยเฉพาะผู้เสียหายที่ถูกกระทำความผิดทางอาญาโดยตรง ความผิดที่เป็นการกระทำกับทรัพย์ทางกฎหมายอาญา เช่น ข้อหา ลักทรัพย์ก็ดี ทำให้เสียทรัพย์ก็ดี ผู้ที่เป็นเจ้าของทรัพย์นั้นเป็นผู้เสียหายที่มีอำนาจฟ้องจำเลยผู้กระทำในข้อหานั้นๆต่อศาลได้
แต่อย่างไรก็ดี กฎหมายให้รวมถึงผู้ครอบครองทรัพย์ในขณะที่มีการกระทำความผิดดังกล่าวโดยถือว่าเป็นผู้เสียหายตาม 2(4) ที่มีอำนาจฟ้องจำเลยในข้อหานั้นๆได้เช่นกัน
👉 เทียบฎีกาที่ 5855/2550
ความผิดฐานลักทรัพย์ ยักยอก ทำให้เสียทรัพย์ และบุกรุก คุณธรรมทางกฎหมายมุ่งคุ้มครองเจ้าของทรัพย์สินและผู้ครอบครองดูแลทรัพย์สินนั้นในขณะที่ทรัพย์สินถูกประทุษร้าย
ดังนั้นเราได้ข้อสังเกตเลยว่าทั้งคดีแพ่งและคดีอาญา กรณีที่มีการถูก ทำลาย ทำให้เสียหาย สูญหาย หรือด้วยประการใดๆ ต่อทรัพย์สามารถ ใช้หลักความเข้าใจเดียวกันได้ ของผู้มีอำนาจฟ้องคดีต่อศาล
คอร์สติวเนติ
คอร์สติวเนติ แพ่ง

